Een bilgepomp is een pomp die water uit de bilge, het laagste deel binnen in je boot, naar buiten pompt. Daar komt vaak water terecht, bijvoorbeeld van regen of van een lekkende afdichting. Met een geladen accu doet een automatische pomp dat vanzelf, ook als jij thuis bent. Hieronder lees je welke soorten er zijn en hoe je de juiste pomp kiest.
Wat is een bilgepomp?
Water dat in je boot komt, loopt vanzelf naar de bilge. Een bilgepomp zuigt het daar op en voert het via een slang overboord. Je hoort ook wel het woord lenspomp, dat is hetzelfde.
Regenwater is een bekende bron, vooral in een open sloep zonder huik, het dekzeil over de boot. Ook een afdichting kan na verloop van tijd gaan lekken. Komt het water steeds terug? Zoek dan uit waar het vandaan komt.
Een bilgepomp is bedoeld om de normale hoeveelheid bilgewater weg te pompen. Laat een lek in de romp dus snel repareren.
Hoe werkt een 12V-bilgepomp met vlotter?
Een bilgepomp met vlotter werkt automatisch. De vlotter is een klein drijvend schakelaartje. Stijgt het water, dan drijft de vlotter omhoog en zet hij de pomp aan. Zakt het water weer, dan gaat de pomp uit.
Een 12V-bilgepomp met vlotter sluit je aan op de accu van je boot. Vaak hoort er een schakelaar bij met een stand voor handmatig en een voor automatisch. In de automatische stand beslist de vlotter wanneer de pomp draait. Met de handmatige stand zet je de pomp zelf aan.
Plaats de vlotter dicht bij de pomp. Zo slaat de pomp minder vaak voor niets aan als je boot wat scheef ligt.
Welke soorten bilgepompen zijn er?
Elektrische bilgepompen zijn meestal dompelpompen. Zo'n pomp ligt zelf onderin de bilge, in het water.
| Soort | Hoe hij werkt | Voor wie hij past |
|---|---|---|
| Handpomp | Je pompt met een hendel. Vaak is het een membraanpomp, met een flexibel tussenschot. | Een kleine open boot, of als reserve naast een elektrische pomp. |
| Elektrische pomp zonder automaat | De pomp draait alleen als jij hem aanzet. | Wie tijdens het varen zelf de bilge in de gaten houdt. |
| Elektrische pomp met vlotter | Een vlotter zet de pomp aan en uit als het water stijgt of zakt. | Een boot die vaak onbeheerd in het water ligt. |
| Elektrische pomp met elektronische sensor | Een sensor merkt het water op, zonder drijvende vlotter. | Wie automatisch wil pompen zonder bewegende vlotter. |
Wij vinden een handpomp een handige reserve, omdat je er bij een lege accu mee kunt blijven pompen.
Welke capaciteit heb je nodig?
De capaciteit is de hoeveelheid water die een pomp per minuut wegpompt. De opgegeven capaciteit geldt meestal zonder opvoerhoogte. Opvoerhoogte is hoe hoog de pomp het water moet optillen. Hoe hoger, hoe minder water de pomp per minuut wegpompt.
Een voorbeeld uit de handleiding van een fabrikant van bilgepompen: een middelgroot 12V-model pompt ongeveer 110 liter per minuut zonder opvoerhoogte. Bij 2 meter opvoerhoogte blijft daar ongeveer 70 liter per minuut van over. Ook een lange slang en veel bochten kosten capaciteit.
In de winkel zie je vaak automatische 12V-pompen van ongeveer 30 tot 60 liter per minuut. Kijk in de technische gegevens naar de capaciteit bij jouw opvoerhoogte. Kies een pomp met wat marge. Bij twijfel over de maat kan een specialist met je meedenken.
Waar let je op bij het plaatsen?
Plaats de pomp op het laagste punt
Daar verzamelt het water zich. Een pomp van die fabrikant haalt het water weg tot er ongeveer 2,5 cm over is.
Houd de slang kort
Zet de pomp zo dicht mogelijk bij de huiddoorvoer, de opening in de romp waar het water naar buiten gaat. Gebruik versterkte slang met de juiste binnendiameter en beperk het aantal bochten. Een slang die onder de waterlijn doorhangt, kan daar lucht of water vasthouden.
Kies voor een zwanenhals
Leg op het hoogste punt van de slang een zwanenhals aan. Dat is een S-bocht boven de waterlijn. Die bocht helpt voorkomen dat buitenwater via de slang naar binnen loopt als je boot scheef ligt. Een terugslagklep is een klep die water in een richting doorlaat. Dezelfde fabrikant raadt zo'n klep af, omdat elk obstakel in de slang capaciteit kost.
Zet de huiddoorvoer hoog genoeg
Die handleiding adviseert de huiddoorvoer minstens 30 cm boven de waterlijn te plaatsen. Bij een huiddoorvoer in de spiegel, de achterkant van de boot, is dat extra belangrijk. Hij mag daar niet onder water komen.
Zet een zekering in de plusdraad
De hoofdschakelaar en de zekering horen in de plusdraad. De fabrikant noemt voor zijn 12V-pompen zekeringen van 7,5 tot 20 ampère. Controleer in je eigen handleiding welke zekering bij jouw pomp hoort. De draaddikte kies je op basis van de kabellengte, zodat er weinig spanning verloren gaat.
Let bij het aansluiten goed op plus en min. Bij verwisselde draden draait de pomp de verkeerde kant op en pompt hij veel minder water weg.
Bilgepomp testen en onderhouden
Een bilgepomp doet zijn werk vaak ongezien. Controleer hem daarom regelmatig:
- Til de vlotter op en kijk of de pomp aanslaat en weer stopt.
- Haal vuil uit de bilge en maak de aanzuigzeef, het filter onderaan de pomp, schoon. Laat de pomp alleen draaien met de zeef erop.
- Controleer de zekering en de aansluitingen.
- Controleer of de accu goed geladen is, want zonder stroom doet een automatische pomp niets.
Pompt hij weinig of niets? Kijk dan of de waaier, het draaiende schoepenwiel in de pomp, vastzit. Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld een lage accuspanning, een doorhangende slang, een losse aansluiting of een doorgeslagen zekering.
Voor een storm is een test extra belangrijk. In onze tips om je boot stormklaar te maken lees je waar je verder op let. Controleer in de winter regelmatig de accu als je boot in het water blijft. Zo blijft de pomp werken. Meer daarover lees je in de blog over je boot winterklaar maken.
Volgens de fabrikant uit het voorbeeld kunnen zijn pompen tegen vorst. Zet je pomp niet aan zolang er ijs op of rond de pomp zit.
Wat kost een bilgepomp?
Een automatische 12V-bilgepomp kost ongeveer 20 tot 125 euro. Pompen met dezelfde capaciteit verschillen soms flink in prijs. Reken daarnaast op montagemateriaal, zoals slang, een huiddoorvoer, een zekering en bedrading. Vraag vooraf wat de montage kost als je de pomp laat plaatsen.
Is een bilgepomp verplicht?
De Rijksoverheid beschrijft de eisen voor pleziervaartuigen. Boten van 2,5 tot 24 meter die na 1997 op de markt kwamen, moeten aan Europese regels voldoen. De pagina noemt geen bilgepomp.
Er bestaat ook een internationale norm voor bilgepompsystemen in boten tot 24 meter, ISO 15083. Zo'n norm bevat technische afspraken voor de bouw van boten. Wat voor jouw boot geldt, vraag je na bij de bouwer. Kijk ook in je polisvoorwaarden.
Kijk na een flinke regenbui even in je bilge. Zo zie je of de pomp zijn werk heeft gedaan. Check het vaarweer om te zien wanneer er veel regen of wind op komst is. Wil je weten wat er verder aan boord hoort? Lees dan ons overzicht van wat je nodig hebt aan boord.
Elke boot is anders. Twijfel je over de keuze of de aansluiting van een bilgepomp? Een specialist helpt je verder.
