Varen in de winter heeft een eigen sfeer. Het is er rustiger dan in de zomer en je hebt het water vaak bijna voor jezelf. Tegelijk vraagt de kou om meer voorbereiding, want een val overboord kan in koud water veel sneller gevaarlijk worden. In dit artikel lees je wat er anders is en met welke tips je goed voorbereid vertrekt.
Mag je in de winter varen?
Ja. In Nederland is er geen verbod op varen in de winter. Je mag het water op zolang de vaarweg open is en je je aan de gewone regels houdt. Het vaarbewijs, de snelheidslimieten en de verplichte uitrusting blijven hetzelfde. Wat verandert zijn de omstandigheden. Die vragen om meer voorbereiding en een nuchtere inschatting van wat verstandig is.
Wat is er anders aan varen in de winter?
De dagen zijn kort. Rond de kortste dag heb je in Nederland ongeveer 7 uur daglicht. Een tocht die in de zomer ruim past, kan in de winter in het donker eindigen. Ook de omgeving verandert. De betonning voor de recreatievaart wordt in de winter vaak weggehaald, dus je ziet niet overal dezelfde markeringen als in de zomer. Daarnaast kan hulp op het water langer duren dan je gewend bent.
10 tips voor varen in de winter
1. Draag een reddingsvest
In de zomer is het dragen van een reddingsvest vaak niet verplicht. In de winter is het sterk aan te raden. Koud water maakt je bewegingen stijf en traag, waardoor zwemmen lastig wordt. Draag het vest over je kleding en sluit alle gespen. Twijfel je welk vest bij je past? Lees dan ons artikel over het verschil tussen een reddingsvest en een zwemvest.
2. Vaar niet alleen
Vaar in de winter liever met meer mensen. Valt er iemand overboord, dan kan de rest direct helpen. Een groep van minimaal drie personen is verstandig, zodat je elkaar kunt bijstaan. Ga je toch alleen, laat dan iemand aan de wal weten waar je naartoe vaart en hoe laat je terug bent.
3. Check het weer en blijf op beschut water
Winterweer kan snel omslaan. Check het weerbericht voor vertrek en houd het tijdens de tocht in de gaten. Kies bij kou liever beschutte wateren dicht bij je haven. De winter is geen moment om jezelf uit te dagen op groot water.
4. Plan je tocht in daglicht
Door de korte dagen heb je minder tijd. Plan je route zo dat je voor het donker terug bent. Zorg dat de verlichting op je boot werkt en neem extra verlichting mee, bijvoorbeeld een zaklamp of hoofdlamp. Goede verlichting voorkomt veel problemen op het water.
5. Check bruggen, sluizen en je route
Bruggen en sluizen hanteren in de wintermaanden vaak andere bedieningstijden. Controleer die vooraf, samen met eventuele stremmingen, via vaarweginformatie.nl. Omdat de betonning niet overal ligt, is het slim om je route goed te kennen en vooraf uit te stippelen.
6. Pas op voor gladheid
Vorst en vocht maken dek en steigers glad. Draag schoenen met een goed profiel en houd je vast waar dat kan. Neem extra tijd en let extra goed op bij het aanmeren en afmeren. Daar sta je vaak op de rand van de boot of op een natte steiger.
7. Neem eten en warme drank mee
In de kou verbrandt je lichaam meer energie dan in de zomer. Neem voedzame snacks en warme drank mee, zoals thee, koffie of soep in een thermosfles. Zo blijf je langer fit en voorkom je dat je moe en minder scherp wordt.
8. Maak je boot en motor klaar voor kou
Een boot kan bij koud weer meer verbruiken voor dezelfde afstand. Neem daarom ruim brandstof, gas en water mee. Controleer ook de olie, want de juiste viscositeit bij koud weer is belangrijk. Kijk in het handboek van je motor welke olie bij lage temperaturen past. Zorg verder dat je accu goed geladen en beschermd is tegen kou.
9. Let op ijs
Bij vorst kan er ijs op het water komen. Het is gemakkelijk om de hardheid van ijs te onderschatten. Het kan bijvoorbeeld schade veroorzaken aan schroef en roer. Vaar het ijs dan ook niet in als je een alternatieve route over open water hebt.
10. Kies een zonnige dag met weinig wind
De mooiste wintertochten maak je op een heldere dag met weinig wind. Dan voelt zelfs een koude dag aangenaam aan, zeker als je in de zon zit. Via Kan ik varen? zie je per plaats het vaarcijfer, de wind en de temperatuur. Zo kies je makkelijk de beste dag van de week.
Is varen in de winter iets voor jou?
Dat hangt af van je boot en je ervaring. Op een boot met kajuit blijft een winterse tocht goed te doen. Op een open boot ben je volledig blootgesteld aan kou en wind, dus daar zijn goede kleding en een korte route extra belangrijk. Ben je nieuw in het winterse varen? Begin dan met een korte tocht op bekend water. Is het weer niet in orde of voel je je niet fit? Blijf dan aan de wal. Het vaarseizoen komt vanzelf weer terug.
